Z rektorem dr. hab. Bernardem Ziębickim, prof. Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, rozmawia Radosław Nosek

Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie jest największą uczelnią ekonomiczną w kraju i jedną z największych w Europie. Jaki jest Pana priorytet, a także inne istotne kwestie – naukowe, organizacyjne i infrastrukturalne – na których chciałby się Pan skupić w najbliższych latach?

Moim kluczowym priorytetem jest dalsze umacnianie pozycji Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie jako wiodącego ośrodka nauk ekonomicznych w Polsce.

Po pierwsze, stawiamy więc na naukę – chcemy intensyfikować badania w obszarach kluczowych dla współczesnej gospodarki, wzmacniać ich interdyscyplinarność, a równocześnie zwiększać nasz międzynarodowy zasięg.

Po drugie – jakość kształcenia. Kluczowe znaczenie będzie miało systematyczne dostosowywanie programów studiów do realnych potrzeb pracodawców – zarówno poprzez aktualizację treści dydaktycznych, jak i rozwijanie kompetencji praktycznych, cyfrowych oraz analitycznych.

Po trzecie – nowoczesne zarządzanie: koncentrujemy się na budowaniu środowiska pracy opartego na trosce o pracownika i takim modelu organizacji, który pozwala w pełni wykorzystywać potencjał naszej kadry.

Po czwarte – infrastruktura. Stale rozwijamy kampus UEK. Chcemy, by było to miejsce w pełni nowoczesne, otwarte i dostosowane zarówno do potrzeb studentów, jak i pracowników.

Podsumowując: nadrzędnym kierunkiem jest rozwój uczelni jako miejsca, które łączy wysokiej jakości edukację, innowacyjne badania oraz ścisłą współpracę z otoczeniem gospodarczym. Dzięki temu nasi absolwenci będą nie tylko dobrze przygotowani zawodowo, ale także konkurencyjni i elastyczni wobec przyszłych wyzwań.

W jaki sposób UEK wzmacnia współpracę z przedsiębiorstwami i administracją publiczną? Czy widzi Pan obszary, w których relacja nauka-biznes nadal jest niewykorzystanym potencjałem?

Od lat zacieśniamy systemową współpracę z otoczeniem społeczno-gospodarczym. Nasza Uczelnia prowadzi projekty realizowane wspólnie z przedsiębiorstwami, administracją publiczną oraz organizacjami pozarządowymi. Olbrzymim potencjałem UEK jest łączenie wiedzy ekonomicznej i analitycznej z praktyką oraz potrzebami, a także doświadczeniami świata biznesu.

Z pewnością da się jednak wymienić obszary, w których pełen potencjał nie został jeszcze wykorzystany, a współpraca może być dalej pogłębiana. Jako przykład mogę wskazać chociażby współtworzenie nowych programów kształcenia z firmami technologicznymi, finansowymi i konsultingowymi, czy procesy decyzyjne przedsiębiorstw, w których głos naukowców powinien być mocniej uwzględniany.

W jaki sposób wyniki badań prowadzonych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie przekładają się na rekomendacje dla polityki publicznej? Czy polskie instytucje państwowe faktycznie korzystają z wiedzy środowiska akademickiego?

Coraz częściej analizy przygotowane przez naukowców z UEK stanowią merytoryczną podstawę dla działań w ramach polityk publicznych. Choć współpraca państwo-nauka konsekwentnie się zacieśnia, nadal pozostaje przestrzeń do jej wzmocnienia – zwłaszcza poprzez systemowe włączanie środowiska akademickiego w kolejne obszary.

W obliczu transformacji technologicznej gospodarki – od AI, przez automatyzację, po ekonomię danych – jakie kompetencje powinni dziś rozwijać młodzi ekonomiści? Jak UEK aktualizuje swoje programy, aby odpowiadały na te wyzwania?

Technologiczna transformacja fundamentalnie zmienia oczekiwany przez pracodawców profil kompetencji. Dziś młodzi ludzie powinni rozwijać umiejętności analityczne, zdolności pracy z dużymi zbiorami danych, interpretacji wyników. Stale na znaczeniu zyskują umiejętności cyfrowe, w tym podstawy sztucznej inteligencji czy automatyzacji procesów biznesowych. Nadal jednak ważne pozostają także kompetencje miękkie, takie jak praca zespołowa, komunikacja i kreatywne rozwiązywanie problemów.
UEK systematycznie aktualizuje więc programy studiów, tak aby odpowiadały one nowym wyzwaniom związanym z AI, transformacją energetyczną, zarządzaniem innowacjami czy zrównoważonym rozwojem.

Jaką rolę – według Pana – powinny odgrywać uczelnie ekonomiczne w kształtowaniu kierunków transformacji energetycznej i cyfrowej, i w przygotowaniu kadr zdolnych ją realizować?

Transformacja energetyczna i cyfrowa to przede wszystkim procesy gospodarcze i społeczne – dlatego uczelnie ekonomiczne mają tu wyjątkowo ważną rolę do odegrania.

Powinny dostarczać kilku kluczowych komponentów. W pierwszej kolejności wiedzy analitycznej dotyczącej kosztów, efektów oraz ryzyk transformacji. Po drugie – kadr menedżerskich przygotowanych do zarządzania procesami zmian. Po trzecie – ekspertyz, wspierających państwo i biznes w projektowaniu rozwiązań regulacyjnych, finansowych i instytucjonalnych. Rolą uczelni ekonomicznych jest nie tylko opisywać rzeczywistość, ale także aktywnie uczestniczyć w jej kształtowaniu.

Czy UEK planuje zwiększenie liczby programów anglojęzycznych oraz współpracy międzynarodowej? W jaki sposób polskie uczelnie ekonomiczne konkurują na globalnym rynku edukacyjnym, co o tym decyduje i w jaki sposób mogą podnieść swoją konkurencyjność?

UEK planuje dalszy rozwój programów anglojęzycznych, zarówno na poziomie licencjackim, jak i magisterskim oraz podyplomowym. Zwiększamy liczbę zajęć w języku angielskim, wzmacniamy mobilność studentów i kadry oraz rozwijamy współpracę z uczelniami z innych krajów.

Konkurencyjność polskich uczelni ekonomicznych zależy od kilku czynników: jakości dydaktyki i badań, poziomu umiędzynarodowienia, współpracy z biznesem, atrakcyjności kampusu i oferty dla studentów zagranicznych, obecności w globalnych sieciach naukowych.

Aby zwiększyć konkurencyjność, uczelnie muszą więc konsekwentnie inwestować w kadrę, infrastrukturę, ofertę programową oraz budowanie silnych marek naukowych.

Wiele mówi się o spadku zainteresowania kierunkami ekonomicznymi wśród młodych ludzi. Z czego może to wynikać i jak odwrócić ten trend? Czy potrzebujemy zmiany narracji o roli ekonomistów w gospodarce? Jak widzi Pan przyszłość szkolnictwa ekonomicznego w Polsce?

Spadek zainteresowania kierunkami ekonomicznymi wynika z kilku zjawisk. Część młodych ludzi postrzega ekonomię jako dziedzinę tradycyjną, mniej związaną z technologią czy innowacjami. Z drugiej strony, rynek edukacyjny stał się bardziej zróżnicowany, oferuje coraz więcej alternatywnych ścieżek kształcenia.

Kluczowe jest zatem zmienienie narracji o roli ekonomisty. Współczesny ekonomista to nie tylko ekspert od procesów gospodarczych, ale także specjalista od innowacji, zarządzania, przewidywania przyszłych zjawisk. To zawód niezwykle potrzebny – zwłaszcza w świecie niestabilności i szybkich zmian technologicznych.

W mojej opinii przyszłość szkolnictwa ekonomicznego będzie zorientowana na nowe kompetencje. Uczelnie muszą umiejętnie połączyć nauczanie ekonomii z wyzwaniami współczesności.

Chcę również podkreślić, że spadek zainteresowania studiami ekonomicznymi to tendencja, która nie dotyczy naszej Uczelni. UEK od kilku lat odnotowuje systematyczny wzrost liczby kandydatów na studia. W tym roku o przyjęcie do naszej Uczelni ubiegało się ponad 14 400 kandydatów. Tak duże zainteresowanie studiami w UEK, w mojej ocenie, jest wynikiem wysokiej jakości kształcenia, szerokiej oferty programowej, praktycznej orientacji oraz elastyczności.