Prof. Dr Rafał Kusy: Rynek fuzji i przejęć (Mergers&Acquisitions; M&A) w Polsce oraz perspektywy jego rozwoju

Możliwość komentowania Prof. Dr Rafał Kusy: Rynek fuzji i przejęć (Mergers&Acquisitions; M&A) w Polsce oraz perspektywy jego rozwoju została wyłączona Aktualności, porady ekspertów

Od rekordowego roku 2000 kiedy liczba transakcji osiągnęła limit 525 transakcji na rynku M&A w Polsce tendencja w zakresie liczby transakcji nadal jest malejąca. Zmienia się jednak wartość transakcji. Po trzech latach spadków (2021-2023) na rynku M&A w Polsce w roku 2024 odnotowano wzrost wartości transakcji. W 2025 roku tendencja wzrostowa w zakresie wartości transakcji jest kontynuowana w regionie Europy Środkowo-Wschodniej a Polska po raz kolejny wyróżniała się jako ważny rynek fuzji i przejęć.

Mimo niesprzyjającego otoczenia – utrzymujących się wysokich kosztów finansowania, spowolnienia gospodarczego w Europie Zachodniej aktywność Polskich inwestorów na rynku M&A pozostała zauważalna. Wpływ na rynek Polski miał proces luzowania polityki monetarnej (obniżki stóp referencyjnych przez NBP), stopniowo malejąca inflacja oraz stabilny wzrost PKB Polski na tle stagnacji w strefie euro. Według danych The Institute for Mergers, Acquisitions and Alliances (IMAA) w roku 2024 roku dokonano 246 transakcji fuzji i przejęć o całkowitej wartości 5,7 mld EUR w odniesieniu do 259 transakcji wartych 3,67 mld EUR w 2023 roku (wykres 1). Natomiast w ciągu pierwszych 9 miesięcy 2025 roku zaobserwowano spadek ogólnej liczby transakcji fuzji i przejęć do 171 o wartości 9,5 mld EUR chociaż prognozy wskazują na osiągnięcie liczby 228 transakcji o wartości 12,64 mld EUR.1 Oznacza to dalsze zmniejszenie liczby transakcji fuzji i przejęć ale wzrost ich wartości.

Wykres 1. Trendy na rynku transakcji fuzji i przejęć w Polsce w latach 1989-2025 (w mld euro) Źródło: IMAA analysis; imaa-institute.org.
Wykres 1. Trendy na rynku transakcji fuzji i przejęć w Polsce w latach 1989-2025 (w mld euro) Źródło: IMAA analysis; imaa-institute.org.

Według Raportu Navigator Capital skłonność do transakcji M&A w I połowie roku 2025 utrzymywała się pomimo niepewności politycznej związanej z wyborami prezydenckimi w Polsce, które przejściowo ograniczały nastroje inwestorów zgodnie z przewidywaniami analityków. Zmiany gospodarcze (obniżki stóp procentowych, niska inflacja itp.) miały wpływ na różnice inwestycji M&A między sektorami2:

  1. Sektor medyczny odnotował boom transakcyjny,
  2. Sektor TMT utrzymał solidny poziom mimo lekkiego spadku,
  3. Sektor finansowy zaliczył kilka znaczących transakcji mimo mniejszej liczby transakcji,
  4. Sektor usługowy spowolnił.
  5. Pozostałe sektory charakteryzują konsolidację sektora wokół wybranych czynników wzrostu.

Ad. A) Sektor medyczny okazał się liderem wzrostu w zakresie usług zdrowia i biotechnologia – rośnie popyt na spółki medyczne, laboratoria i usługi e-zdrowia. Dynamiczna konsolidacja rynku usług medycznych była napędzana zarówno przez inwestorów strategicznych, jak i finansowych (fundusze private equity). Przykładem jest przejęcie sieci laboratoriów diagnostycznych Eurodiagnostic przez lidera rynku Diagnostykę – to kontynuacja trendu konsolidacji w segmencie badań laboratoryjnych. Enterprise Investors nabył Centrum Medyczne Internus (przychodnia w Puławach) oraz zainwestował w firmę farmaceutyczną Formeds, poszerzając swoje portfolio healthcare3. Na rynku usług stomatologicznych Dentity Group kontynuował strategię buy-and-build, przejmując klinikę Ekstradent w ramach budowy ogólnopolskiej sieci. Wzmożone zainteresowanie sektorem medycznym wynika z jego defensywnego charakteru i długoterminowych czynników strukturalnych: starzejącego się Polskiego społeczeństwa, rosnącego popytu na usługi zdrowotne oraz atrakcyjnych możliwości konsolidacji rozdrobnionego rynku. Sektor będzie nadal atrakcyjny dla inwestorów, bo wpisuje się w ogólnopolski trend rosnącej roli ochrony zdrowia w M&A.

Ad. B) W sektorze TMT utrzymała się wysoka aktywność transakcyjna, choć liczba transakcji nieznacznie spadła co po okresie bardzo intensywnych przejęć w poprzednich latach jest naturalnym zjawiskiem. Nadal dochodziło do wielu przejęć średniej wielkości, zwłaszcza z udziałem zagranicznych kupujących zainteresowanych polskim know-how IT. Przejęcia spółek IT w zakresie technologii i cyberbezpieczeństwa napędzane jest rosnącym ryzykiem cyberataków. Fińska spółka Digia Plc nabyła firmę programistyczno konsultingową Savangard, a amerykański Solvd Inc przejął wrocławską spółkę software’ową Tooploox, potwierdzając utrzymujące się zainteresowanie kapitału zagranicznego polskim rynkiem software house’ów. Równolegle zachodzi konsolidacja lokalna: spółka hostingowa cyber_Folks powiększyła skalę poprzez akwizycję Hosterionu, zaś iteo SA połączyło siły z Qarbon IT, konsolidując segment usług developerskich. Dominujące motywy to poszukiwanie specjalistycznych kompetencji (np. w obszarze chmury, AI, cyberbezpieczeństwa) oraz digitalizacja gospodarki, która napędza popyt na rozwiązania IT. Mimo nieco mniejszej liczby transakcji, TMT wciąż zalicza się do najaktywniejszych sektorów M&A. Co więcej, stabilizacja wycen spółek technologicznych i oczekiwane stopniowe polepszenie nastrojów makro mogą stworzyć podstawy do ponownego ożywienia transakcji tech w drugiej połowie roku.

Ad. C) Sektor finansowy zanotował mniej transakcji ale bardzo spektakularnych. Najbardziej znanym przykładem było wejście austriackiego Erste Group do Santander Bank Polska. Transakcja sprzedaży 49% udziałów w jednym z największych polskich banków za ok. 6,8 mld EUR. Ta strategiczna inwestycja, będąca jedną z największych transakcji transgranicznych w Europie ostatnich lat, podkreśla atrakcyjność polskiego rynku (wysoki wzrost i rentowność banków w środowisku wyższych stóp procentowych) nawet w okresie europejskiej stagnacji. Kolejną ważną transakcją w sektorze bankowym był zakup detalicznego departamentu Citi Handlowego przez VeloBank za około 1,1 mld zł. Oprócz bankowości trwa konsolidacja w sektorze ubezpieczeniowym i brokerskim. To kontynuacja trendu obserwowanego w poprzednich kwartałach. Brytyjska grupa PIB przejęła sieć brokerów RCU Ubezpieczenia, a polski lider multiagencji Unilink sfinalizował kolejną akwizycję za granicą (słoweńska Priori Zavarovanje), umacniając swoją pozycję w regionie. Fundusze Private Equity utrzymują stosunkowo dużą aktywność: Innova Capital w 1Q2025 konsolidowała rynek ubezpieczeń direct (m.in. przejmując pakiet spółek jak Punkta i inne), co przygotowało grunt pod dalsze przejęcia w tym segmencie. W finansach dominuje motyw skali i specjalizacji a firmy dążą do zwiększenia zasięgu i oferty w odpowiedzi na rosnące wymagania regulacyjne oraz presję marżową.

Ad. D) W sektorze usługowym (pozostałe usługi B2B i specjalistyczne) nastąpiło wyraźne wyhamowanie aktywności w ramach niepewności gospodarczej. Popyt został chwilowo zaspokojony lub decyzje inwestycyjne odłożono na bardziej sprzyjający moment. Do najciekawszych transakcji w tym sektorze należą m.in. przejęcie niezależnej brytyjskiej sieci kurierskiej Yodel przez Inpost, rumuńskiej marki turystycznej Paralela 45 przez Rainbow Tours czy przejęcie sieci prywatnych szkół anglojęzycznych Thames British School przez inwestora branżowego. Ta ostatnia pokazuje, że niszowe okazje wciąż mogą przyciągać kapitał. Ogólnie jednak niski poziom aktywności w sektorze usługowym wynika z utrzymujących się wysokich kosztów finansowania na początku kwartału (co szczególnie uderza w MŚP usługowe przy finansowaniu transakcji), niepewności przedwyborczej oraz braku dużych graczy konsolidujących ten rozdrobniony sektor. Wiele firm usługowych przyjęło postawę “wait-and-see”, czekając na poprawę otoczenia makro. Można oczekiwać, że wraz ze stabilizacją sytuacji gospodarczej i politycznej zainteresowanie transakcjami w usługach może odbić.

Ad. E) W sektorze logistyki i przemysłu 4.0 w ramach digitalizacji łańcuchów dostaw napędza konsolidację sektora. Sektor zielonej energii i OZE tu inwestorzy szukają projektów zgodnych z taksonomią UE i regulacjami ESG.

Rok 2025 to także technologiczna rewolucja w procesach transakcyjnych gdzie zamiast tradycyjnych analiz, coraz częściej stosuje się narzędzia AI do due diligence – które w ciągu godzin potrafią przeanalizować tysiące stron umów, raportów finansowych i rejestrów. Taki model znacznie skraca czas negocjacji i obniża koszty, choć rodzi też nowe pytania prawne: kto odpowiada za błędy algorytmu i jak chronić dane wrażliwe podczas analizy?

Według analityków Navigator Capital perspektywy na drugie półrocze 2025 r. są ostrożnie pozytywne: kontynuacja wysokiej aktywności w medycynie i technologiach, dalsze porządkowanie rynku finansowego oraz możliwego odbicia w usługach, o ile otoczenie makroekonomiczne będzie się poprawiać. Inwestorzy pozostają selektywni, ale dysponują znacznymi zasobami i czekają na sprzyjający moment. Według nich II połowa 2025 powinna przynieść przyspieszenie tempa fuzji i przejęć, zwłaszcza gdy ustabilizuję się klimat polityczny, co historycznie bywało sygnałem do wznowienia odważniej szych ruchów strategicznych na rynku M&A.

Wybrane transakcje fuzji i przejęć w Polsce w ciągu 6 miesięcy 2025 roku

Przejmowany / AktywoKupującySprzedającyWartość
Santander Bank Polska (49% udziałów)Erste Group (Austria)Banco Santander S.A.ok. 6,8 mld EUR
Segment Bankowości Detalicznej Citi HandlowyVeloBankCiti Handlowy1,0-1,1 mld PLN
YodelINPostwłaściciele prywatni670 mln PLN
Purcari WineriesMaspexinwestorzy giełdowi740 mln PLN
PoundlandGordon BrothersPepco Group1 GBP + 80 mln GBP fundusz restrukturyzacyjny
Gubor SchokoladenColian Holdingwłaściciele prywatninieujawniona
PlastiwellJet Investmentswłaściciele prywatninieujawniona
Paralela 45Rainbow Tourswłaściciele prywatniok 35 mln PLN
Eisberg sp. z o. o., Eisberg Hungary k , Eisberg SrlGreen FactoryEisberg Holdingnieujawniona
Polska Grupa BiogazowaHitecVisionTotalEnergies800 mln PLN
Grupa NiewiadówPolska Grupa Militarnawłaściciele prywatni130 mln PLN
Pupil FoodsAnimexwłaściciele prywatninieujawniona
Eurodiagnostic (sieć laboratoriów)Diagnostykawłaściciele prywatniok 23 mln PLN
Centrum Medyczne Internus (Puławy)Enterprise Investorszałożyciele / właścicielenieujawniona
Formeds (producent suplementów)Enterprise Investorsdotychczasowi właścicielenieujawniona
Ekstradent (klinika stomatologiczna)Dentity Groupwłaściciele prywatninieujawniona
Savangard (IT / consulting)Digia Plc (Finlandia)Navigator Capital & FORDATA (udziałowcy)nieujawniona
Tooploox (software house, Wrocław)Solvd Inc (USA)założyciele prywatninieujawniona
Hosterion (hosting)cyber_Folksdotychczasowi właścicielenieujawniona
Qarbon IT (software / dev services)iteo S.A.połączenie (merger)nieujawniona
RCU Ubezpieczenia (brokerzy)PIB Group (Wielka Brytania)właściciele prywatninieujawniona
Pakiet spółek ubezpieczeniowych (Punkta i inne)Innova Capitaldotychczasowi właścicielenieujawniona
Priori Zavarovanje (Słowenia)Unilink (Polska)właściciele lokalninieujawniona
Thames British School (sieć szkół prywatnych)inwestor branżowy (nieujawniony)założyciele / fundusznieujawniona
Power Park Olsztyn (centrum handlowe)BIG Shopping Centressprzedający nieujawnionynieujawniona
Comfy Park Bielik (park handlowy, Bielsko-Biała)Newgate Investmentsprzedający nieujawnionynieujawniona
Arkady Wrocławskie (obiekt komercyjny)Vastintsprzedający nieujawnionynieujawniona
CH Glinki (centrum handlowe, Bydgoszcz)Redkom Developmentsprzedający nieujawnionynieujawniona
Portfel 10 parków handlowych A-CentrumMy Park (Czechy)A-Centrumnieujawniona
Portfel magazynów GLPAres ManagementGLPnieujawniona
Sieć jubilerska Jubitom (30 salonów)ApartJubitomnieujawniona
Źródło: opracowanie własne na podstawie: M&A Index Poland II kwartał 2025. Navigator Capital & Fordata.

Najchętniej przejmowano spółki działające w sektorze biotechnologii i ochrony zdrowia. Ich udział w nabywanych podmiotach wyniósł 20% (rysunek 1). Na drugim miejscu znalazły się podmioty z sektora telekomunikacji, mediów i technologii i sektora przemysłowego po 17%. Wśród sprzedających dominującą grupą byli prywatni właściciele (aż 71% ich udziału w strukturze sprzedających podmiotów). Wśród kupujących największą aktywnością wyróżniali się inwestorzy branżowi z sektora biotechnologii i ochrony zdrowia i sektora telekomunikacji, mediów i technologii po 15% udziału. Na kolejnym miejscu pojawili się inwestorzy finansowi reprezentujący fundusze private equity (PE) lub venture capital (VC), odpowiadający za 14% transakcji po stronie nabywającej.4 Tym samym widać zmianę struktury inwestorów. O ile wcześniej dominowały zagraniczne fundusze private equity to teraz coraz aktywniejsi są inwestorzy krajowi i spółki rodzinne drugiego pokolenia, które szukają ekspansji poprzez przejęcia. Polski rynek dojrzewa – młodsze pokolenie przedsiębiorców nie boi się sprzedawać firm, jeśli to pozwala im wejść w nowy sektor lub zyskać partnera strategicznego. Z kolei fundusze private equity koncentrują się na projektach z mniejszym ryzykiem, często kupując mniejszościowe udziały zamiast pełnej kontroli. Tym samym na rynku M&A to Polskie firmy coraz częściej nabywają zagraniczne instytucje a nie są przedmiotem przejęcia (przykładowo Maspex przejmując Purcari Wineries czy Colian Holding przejmując Gubor Schokoladen).

Transakcje z udziałem polskich podmiotów pogrupowane według aktywności przedsiębiorstw z danych sektorów gospodarki. Źródło: opracowanie własne na podstawie: M&A Index Poland. Fuzje i przejęcia w II kwartale 2025 roku.
Transakcje z udziałem polskich podmiotów pogrupowane według aktywności przedsiębiorstw z danych sektorów gospodarki. Źródło: opracowanie własne na podstawie: M&A Index Poland. Fuzje i przejęcia w II kwartale 2025 roku.
Transakcje z udziałem polskich podmiotów pogrupowane według aktywności przedsiębiorstw z danych sektorów gospodarki. Źródło: opracowanie własne na podstawie: M&A Index Poland. Fuzje i przejęcia w II kwartale 2025 roku.
Transakcje z udziałem polskich podmiotów pogrupowane według aktywności przedsiębiorstw z danych sektorów gospodarki. Źródło: opracowanie własne na podstawie: M&A Index Poland. Fuzje i przejęcia w II kwartale 2025 roku.
Transakcje z udziałem polskich podmiotów pogrupowane według aktywności przedsiębiorstw z danych sektorów gospodarki. Źródło: opracowanie własne na podstawie: M&A Index Poland. Fuzje i przejęcia w II kwartale 2025 roku.
Transakcje z udziałem polskich podmiotów pogrupowane według aktywności przedsiębiorstw z danych sektorów gospodarki. Źródło: opracowanie własne na podstawie: M&A Index Poland. Fuzje i przejęcia w II kwartale 2025 roku.

Cechy i specyfika procesów transakcyjnych M&A w Polsce kształtowane są poprzez otoczenie podmiotów ich dokonujących oraz wewnętrzne uwarunkowania panujące w spółkach nabywających, jak i kupowanych. Według badań EY, aż 52% transakcji M&A w Europie nie osiąga zakładanych synergii, głównie przez problemy z integracją zespołów i różnice w zarządzaniu. Podstawowe bariery w rozwoju M&A w Polsce to m.in.5:

  • Niepewność geopolityczna – wojna w Ukrainie i napięcia handlowe z Chinami wpływają na wyceny i apetyt inwestorów.
  • Koszty finansowania– choć stopy procentowe spadają, pozostają wyższe niż w latach 2019-2021.
  • Integracja kultur organizacyjnych– wiele fuzji w Polsce nie udaje się nie z powodu liczb, lecz ludzi.

Jakie elementy będą miały największe znaczenie dla rozwoju sektora M&A w perspektywie najbliższych miesięcy6:

  1. Koncentracja na jakości gdzie firmy o wysokiej jakości będą w zakresie szerokiego zainteresowania rynku M&A. Ich wyceny rynkowe mogą być wysokie, ale ich perspektywy to uzasadniają.
  2. Znaczenie geografii gdzie podmioty realizujące transakcje M&A przyjmują obecnie bardziej optymalizujące podejście do kwestii geograficznych w zakresie swoich łańcuchów dostaw w celu zidentyfikowania zależności i ryzyk. Dążą do większej odporności i ograniczenia wpływu ceł oraz niestabilności geopolitycznej7.
  3. Dominacja inwestowania tematycznego, które daje uczestnikom rynku strategiczny punkt odniesienia. Zamiast reagować na krótkoterminową zmienność ważniejsze będzie koncentracja na długofalowych trendach strukturalnych (transformacja technologiczna, zmiany klimatyczne, przemiany demograficzne czy odporność łańcuchów dostaw).
  4. Wzmacnianie planowania scenariuszowego. Uczestnicy transakcji powinni systematycznie opracowywać szeroki wachlarz możliwych scenariuszy — makroekonomicznych, regulacyjnych i geopolitycznych — aby zrozumieć, jak różne czynniki mogą wpłynąć na wyniki i wycenę celu przejęcia. Oznacza to modelowanie zarówno scenariuszy optymistycznych, jak i pesymistycznych oraz identyfikację kluczowych czynników wpływających na takie wyniki, jak tempo wzrostu, zmiany w łańcuchach dostaw, ekspozycja na cła czy wahania kursów walut8.
  5. Priorytet: tworzenie wartości od pierwszego dnia, bez marginesu błędu. Sukces uczestników transakcji zależy nie tylko od zidentyfikowania potencjału ale też od opracowania jasnego, możliwego do wdrożenia planu tworzenia wartości już na wczesnym etapie procesu. Czynniki tworzenia wartości muszą być jasno określone, realistyczne i włączone w proces due diligence, negocjacje transakcyjne i planowanie integracji.
  6. Zachowaj dyscyplinę wykonawczą, ale bądź elastyczny. W dzisiejszym świecie niepewność jest normą, a nie wyjątkiem. Cła, regulacje, wstrząsy geopolityczne i zmiany makroekonomiczne tworzą warunki, w których trzeba oczekiwać nieoczekiwanego. Dlatego dyscyplina wykonawcza jest ważniejsza niż kiedykolwiek — obejmuje to trzymanie się zasad inwestycyjnych, unikanie nadmiernych wycen oraz zapewnienie gotowości do integracji jeszcze przed podpisaniem umowy. Dodatkowo ważna jest elastyczność decyzyjna we wszystkich aspektach.

Rynek M&A w Polsce wchodzi w fazę dojrzałości, gdzie ogranicza się liczba transakcji przypadkowych – każda decyzja musi być poparta analizą danych, strategią transformacyjną i długoterminowym celem. „..Najlepsze fuzje to te, które łączą nie tylko bilanse, ale też wizje. Kapitał podąża za firmami, które mają pomysł na przyszłość…”9 Rok 2025 to rok inteligentnych przejęć. Według poprzednich analiz większość transakcji M&A to były transakcje związane ze wzrostem udziału w rynku a teraz firmy nie kupują już konkurentów tylko po to, by rosnąć — kupują po to, by przetrwać i dostosować się i budować przewagę w erze cyfrowej. Według raportu PwC „M&A Barometer 2025”, 62% ankietowanych firm w Polsce planuje przynajmniej jedno przejęcie w ciągu najbliższych 12 miesięcy, a 48% uznaje cyfryzację i automatyzację za kluczowy motyw transakcji10. A polski rynek, z rosnącą dojrzałością inwestorów i coraz silniejszym zapleczem technologicznym, ma wszelkie szanse, by stać się liderem nowej fali konsolidacji w Europie.

1 Statistical Forecast by IMAA.

2 https://navigatorcapital.pl/wp-content/uploads/2025/07/NEW-F-Raport-MA-2Q2025-PL_final.pdf

3 Już w roku 2024 Enterprise Investors rozpoczął akwizycję na rynku usług medycznych. Enterprise Investors Fund IX deklarował, że przeznaczy ponad 100 mln PLN na konsolidację i modernizację placówek ambulatoryjnej opieki zdrowotnej w średnich i małych miastach w Polsce. Celem inicjatywy jest stworzenie rentownego podmiotu skoncentrowanego na ochronie zdrowia poza dużymi aglomeracjami miejskimi przy jednoczesnym zapewnieniu dobrej dostępności i jakości usług medycznych. Projekt rozpoczął się od przejęcia NZOZ Śródmieście-Biały Kamień w Wałbrzychu. Przychodnie włączone do tworzonej struktury będą dalej działać na rzecz lokalnych społeczności w dotychczasowym zakresie, inwestując jednocześnie w nowoczesną infrastrukturę, narzędzia IT oraz poszerzenie oferty dla pacjentów. https://www.ei.com.pl/pl/enterprise-investors-rozpoczyna-konsolidacje-sektora-ambulatoryjnej-opieki-zdrowotnej/

4 https://navigatorcapital.pl/wp-content/uploads/2025/07/NEW-F-Raport-MA-2Q2025-PL_final.pdf.

5https://www.ey.com/pl_pl

6 https://www.pwc.com/gx/en/services/deals/trends.html

7 Takim przykładem jest decyzja o koncentracji na reszcie świata i próbować odseparować się od USA czy lepiej skupić się na USA, omijając Chiny.

8 Firmy działające w sektorach wrażliwych na cła, takich jak farmacja czy motoryzacja, już uwzględniają te założenia w swoich modelach kosztowych, by szybciej i pewniej podejmować decyzje.

9 Marek Sowa, partner w Boston Consulting Group. https://polandgo.pl/rok-transformacji-polski-rynek-fuzji-i-przejec-ma-w-2025-roku/

10 https://polandgo.pl/rok-transformacji-polski-rynek-fuzji-i-przejec-ma-w-2025-roku/