Z Pawłem Dziekońskim wiceprezesem FAKRO, rozmawia Radosław Nosek
FAKRO od 35 lat udowadnia, że polska firma może skutecznie konkurować z globalnymi graczami, budując innowacje i silną markę o międzynarodowym zasięgu. W rozmowie o wyzwaniach branży, nierównych zasadach konkurencji, roli państwa w ochronie krajowych przedsiębiorstw oraz o tym, jak technologia i zrównoważony rozwój kształtują przyszłość stolarki budowlanej – Paweł Dziekoński, Wiceprezes Zarządu FAKRO.
FAKRO od lat buduje pozycję polskiej marki na globalnym rynku. Jakie mechanizmy – zarówno rynkowe, jak i regulacyjne – mają dziś największy wpływ na możliwości ekspansji polskich firm w branży budowlanej i okołobudowlanej?
FAKRO od 35 lat umacnia polską markę na świecie. Dziś sprzedajemy produkty w ponad 70 krajach. Jesteśmy autorem 260 zgłoszeń patentowych. Robimy swoje i konsekwentnie idziemy do przodu, choć napotykamy różne wyzwania. Grunt, to przekłuć je w szanse. Jedną z nich jest trend związany z termomodernizacją istniejących budynków. W wielu krajach modernizacja zasobów z lat 90. i nieco późniejszych staje się priorytetem, a rosnące wymagania dotyczące energooszczędności powodują, że popyt na zaawansowane, wysokiej jakości produkty rośnie szybciej niż na rynku nowych inwestycji. Kolejne to unijne regulacje traktujące o efektywności energetycznej. Dlatego rozwijamy nową generację okien GREENVIEW o wysokiej izolacyjności termicznej, inwestujemy w technologie wspierające zrównoważone budownictwo i jednocześnie umacniamy markę na strategicznych rynkach.
W debacie publicznej często pojawia się temat „drenażu gospodarki” oraz silnej dominacji międzynarodowych korporacji nad lokalnymi przedsiębiorstwami. Z perspektywy FAKRO – firmy, która realnie konkuruje z globalnymi graczami – jakie bariery są najbardziej odczuwalne?
Dużą potrzebą jest wzmocnienia systemu ochrony konkurencji, ponieważ w Polsce jest on najsłabszy w odniesieniu do pozostałych krajów Unii Europejskiej. Niestety wciąż funkcjonujemy w systemie, który nie zapewnia równych warunków gry. Polskie przedsiębiorstwa bardzo często stają naprzeciw globalnym koncernom dysponującym ogromnym kapitałem, rozbudowanymi strukturami i narzędziami, które pozwalają im wypierać lokalnych producentów z rynku. W takich sytuacjach wsparcie instytucji państwowych powinno być realną tarczą dla krajowego biznesu – tymczasem skuteczność działań UOKiK pozostawia wiele do życzenia.
Zdaniem zarządu FAKRO Polska powinna budować zdolność tworzenia własnych globalnych marek, a nie być jedynie dostawcą usług czy taniej siły roboczej. W jaki sposób FAKRO wzmacnia ten polski „kapitał wartości”? I co musi jeszcze zmienić się w otoczeniu gospodarczym?
Jesteśmy głęboko przekonani, że Polska powinna stawiać na budowę własnych globalnych marek. Tylko wtedy realna wartość – wynikająca z naszej pracy, innowacji i przedsiębiorczości – pozostaje w kraju i wzmacnia krajową gospodarkę. FAKRO od początku rozwijało się właśnie w tym kierunku, konsekwentnie łącząc ambicje globalne z polskim kapitałem i tożsamością. Nasza strategia opiera się przede wszystkim na inwestycjach w innowacje. I mam tu na myśli zarówno innowacje produktowe, jak i procesowe. Okna dachowe nowej generacji, rozwiązania do doświetlania poddaszy czy systemy automatyki domowej to wynik wieloletniej współpracy naszych działów z uczelniami i ośrodkami naukowymi. Często podkreślam, że prawdziwa innowacyjność rodzi się tam, gdzie biznes i nauka pracują ramię w ramię – a nie w oderwaniu od siebie. Drugim filarem jest budowanie globalnej marki FAKRO przy zachowaniu naszej polskiej tożsamości. Jesteśmy firmą z Nowego Sącza, z polskim kapitałem – traktujemy to jako atut. A jednocześnie skutecznie konkurujemy na rynkach światowych, wspieramy polski eksport i rozwijamy sieć własnych spółek zależnych w wielu krajach.
W rozmowach branżowych coraz częściej pojawia się pytanie o strategiczną rolę państwa we wspieraniu polskiego przemysłu. W jakich obszarach – Pana zdaniem – decyzje administracji mogą realnie przyspieszyć rozwój firm takich jak FAKRO i pomóc im konkurować na rynkach międzynarodowych?
Z pewnością obecny system ochrony konkurencji jest niesymetryczny, o czym już wspomniałem. Niestety, instytucje państwowe okazują się mało skuteczne w reagowaniu na takie praktyki. Niewystarczające działania UOKiK powodują, że tracą nie tylko poszczególne firmy, ale i cała gospodarka — krajowe przedsiębiorstwa mają coraz mniejsze możliwości reinwestowania zysków w rozwój i innowacje.
Dlatego coraz częściej pojawia się propozycja powołania rzecznika interesu gospodarczego państwa. Taki organ mógłby czuwać nad tym, by sens prawa nie gubił się w nadmiarze formalizmów. Rzecznik nie powinien być kolejną biurokratyczną instytucją tworzącą raporty, lecz podmiotem dysponującym realnymi narzędziami działania – możliwością wstrzymywania decyzji niekorzystnych dla interesu gospodarczego kraju, interwencją w sytuacjach nierównego traktowania polskich firm oraz obowiązkiem oceny nowych regulacji pod względem ich wpływu na konkurencyjność i rozwój.
FAKRO zostało wyróżnione tytułem „Orła Wprost” jako najlepszy pracodawca regionu. Jak w praktyce wygląda budowanie nowoczesnej kultury organizacyjnej w firmie produkcyjnej? Co dziś najbardziej zmienia oczekiwania pracowników?
Tytuł „Najlepszy Pracodawca Regionu” jest dla nas szczególnie ważny, bo dotyczy serca firmy – ludzi. FAKRO zatrudnia prawie 4 000 pracowników i jest jednym z największych pracodawców w południowej Polsce. Jako nowoczesna firma stawiamy na bezpieczeństwo i stabilizację, co z resztą często akcentują nasi pracownicy. Ważny jest dla nas również rozwój kadry. Szkolimy pracowników, ale również jesteśmy z nimi w kontakcie. Chcemy, żeby pracownicy wiedzieli, w jakim kierunku idzie firma, jakie są jej cele i jaką odgrywają w tym rolę. Dzisiejsi pracownicy potrzebują wiedzieć, że ich praca ma sens, oczekują również możliwości rozwoju oraz szacunku dla równowagi między życiem zawodowym a prywatnym. Umiemy na te oczekiwania odpowiadać i będziemy ten kierunek dalej wzmacniać.
FAKRO opublikowało raport „Razem w zieloną przyszłość 3.0”. Które obszary ESG są obecnie dla Państwa strategicznie najważniejsze – i jak przekładają się one na przewagę konkurencyjną w branży stolarki budowlanej?
Raport „Razem w zieloną przyszłość 3.0” jest dla nas nie tylko podsumowaniem działań, ale przede wszystkim drogowskazem na kolejne lata. Projektujemy produkty, które pomagają ograniczać zużycie energii w budynkach, jak nowa generacja okien dachowych GREENVIEW o wysokiej izolacyjności termicznej, wspierająca zrównoważone budownictwo. Oferujemy produkty spełniające coraz bardziej wymagające normy, uwiarygodniają nas w oczach partnerów biznesowych, a także przyciągają talenty, dla których kwestie ESG są ważnym kryterium wyboru zarówno produktu, jak i pracodawcy. Inwestujemy w efektywność energetyczną procesów produkcyjnych, optymalizujemy zużycie surowców, rozwijamy recykling. Tutaj warto wspomnieć, że otrzymaliśmy nagrodę dla najlepszego rozwiązania z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym w konkursie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Dużym wyróżnieniem jest również tytuł „Lidera ESG” w Konkursie Pracodawca Godny Zaufania, którą otrzymaliśmy w 2023 r. jako jedyna firma w Polsce.
W raporcie ESG wspominają Państwo o projektach technologicznych i inwestycjach w innowacje. Czy może Pan wskazać, które rozwiązania – cyfryzacja, automatyzacja produkcji, nowe materiały – będą w najbliższych latach decydować o sile europejskich producentów?
Patrząc na branżę stolarki budowlanej, widzę kilka obszarów technologicznych, które będą decydujące dla pozycji europejskich producentów – w tym FAKRO. Bez zaawansowanych systemów sterowania, robotyzacji, analityki danych w czasie rzeczywistym, trudno będzie utrzymać jakość, powtarzalność i konkurencyjne koszty w Europie. Już dziś inwestujemy w nowoczesne linie produkcyjne i rozwiązania, które pozwalają nam zwiększać efektywność przy jednoczesnym utrzymaniu wysokich standardów jakości. Doskonale wiemy, że okno dachowe przestaje być „tylko” elementem stolarki – staje się częścią inteligentnego systemu zarządzania energią w budynku. Rozwiązania FAKRO wpisują się w ten trend, umożliwiając automatyczne wietrzenie, sterowanie roletami, optymalne wykorzystanie światła dziennego, czy ograniczenie strat ciepła.
Nasza nowa generacja produktów, GREENVIEW, powstała właśnie po to, by odpowiadać na coraz bardziej wyśrubowane wymagania regulacyjne oraz oczekiwania klientów w zakresie komfortu i kosztów eksploatacji budynków. Ci producenci, którzy połączą cyfryzację, inteligentne funkcje oraz innowacyjne materiały, będą nadawać ton całej branży. Ambicją FAKRO jest być w tej grupie liderów.
