Grupa Energa, będąca częścią Grupy ORLEN, należy do liderów transformacji energetycznej. Od lat zaangażowana jest w rozwój potencjału źródeł odnawialnych. Jednocześnie dba o to, aby polski system elektroenergetyczny był odpowiednio bilansowany i elastyczny, zdolny odpowiadać na wyzwania energetyki rozproszonej.
OZE to ważny element trwającej przemiany sektora energetycznego w kierunku dekarbonizacji i nowoczesnych technologii. Grupa Energa jest jednym z liderów ich rozwoju – obecnie już ponad połowa mocy zainstalowanych w jej aktywach wytwórczych to właśnie źródła odnawialne.
Praca OZE jest jednak w dużej mierze zależna od warunków pogodowych lub hydrologicznych, na które firmy energetyczne nie mają wpływu. Dlatego bezpieczeństwo i stabilność dostaw energii elektrycznej wymaga sterowalnych źródeł, które będą bilansowały pracę systemu elektroenergetycznego, gdy produkcja z OZE będzie niewystarczająca do pokrycia bieżącego zapotrzebowania. Jednocześnie niezbędne też są modernizacje i rozbudowa sieci dystrybucyjnych, aby były w stanie odpowiadać na potrzeby i wyzwania rozproszonych i zależnych od otoczenia jednostek wytwórczych.
Jednostki gazowe jako regulatorzy systemu
Elektrownie zasilane gazem ziemnym zabezpieczą dostawy mocy i energii elektrycznej w obliczu prognozowanego wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną i spodziewanego stopniowego odłączania od KSE wysłużonych bloków węglowych o niższej sprawności i dyspozycyjności. Dzięki temu wesprą transformację energetyczną Polski w wymagającym okresie przejściowym. Jednostki CCGT cechują o połowę niższe wskaźniki emisyjności niż w elektrowniach opalanych węglem. Co więcej, elastyczność pracy jednostek CCGT, a co za tym idzie ich gotowość do bardzo szybkiego uruchomienia i odstawiania oraz do dynamicznych zmian mocy pozwolą im sprawniej odpowiadać na wyzwania i wymagania współczesnego systemu energetycznego, w którym produkcja z OZE w niektórych warunkach może nie odpowiadać bieżącemu zapotrzebowaniu na energię.
Grupa Energa jest w trakcie realizacji czterech bloków gazowo-parowych typu CCGT (ang. Combined Cycle Gas Turbine) w Grudziądzu, Ostrołęce i Gdańsku – przy czym bloki CCGT Grudziądz II i CCGT Gdańsk są na wstępnych etapach przygotowawczych, ponieważ realizacja tych dwóch jednostek stała się możliwa dzięki wygranej w tegorocznej aukcji uzupełniającej rynku mocy. Dzięki temu nowe elektrownie mają zagwarantowane wsparcie finansowe w postaci 17-letnich kontraktów mocowych, obowiązujących od 2029 roku. Ich przychody z tego tytułu mogą wynieść łącznie ok. 9,5 mld zł.
Elektrownia CCGT Gdańsk powstanie we wschodniej części Gdańska (woj. pomorskie), w lokalizacji zapewniającej dogodny dostęp do systemu przesyłowego gazu oraz do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Nowatorskim i unikalnym w skali polskiego sektora energetycznego rozwiązaniem będzie zaopatrzenie bloku w wodę dla układu chłodzącego i układu parowego z Oczyszczalni Wschód (będącej własnością spółki Gdańska Infrastruktura Wodociągowo-Kanalizacyjna Sp. z o.o.). Świadczy to o dojrzałym podejściu Grupy Energa do kwestii poszanowania ważnego zasobu, jakim jest woda, realnego stosowania gospodarki obiegu zamkniętego w podejmowanych decyzjach biznesowych i inwestycyjnych oraz umiejętności skutecznej i przemyślanej współpracy biznesu z samorządem.
Realizacja bloku energetycznego CCGT Grudziądz II (woj. kujawsko-pomorskie) zlokalizowana jest na terenie, na którym obecnie już trwają zaawansowane prace nad pierwszym blokiem elektrowni gazowo-parowej, o mocy netto ok. 560 MW. Na potrzeby nowej inwestycji rozbudowane zostaną niektóre z już istniejących instalacji i urządzeń, powstanie też nowa infrastruktura przesyłowa, m.in. przyłącze gazowe i wyprowadzenie mocy do stacji elektroenergetycznej „Grudziądz-Węgrowo”.
Po zakończeniu wszystkich inwestycji w bloki typu CCGT łączna elektryczna moc zainstalowana w energetyce gazowej Energi (wliczając jednostki kogeneracyjne w elektrociepłowniach w Elblągu i Kaliszu) wyniesie prawie 2,5 GWe netto.
Sieci dystrybucyjne priorytetem dla transformacji
Rosnący udział OZE w polskim systemie stawia nowe wymagania sieciom dystrybucyjnym. W drugim kwartale 2025 roku łączna moc wszystkich źródeł odnawialnych przyłączonych do sieci Energi Operatora, spółki zależnej Energi z Grupy ORLEN, przekroczyła 10 GW – to 1/3 mocy wszystkich OZE pracujących w Polsce. Już teraz stawia to przed spółką wyzwania dotyczące elastyczności i stabilności pracy sieci, ale równocześnie potwierdza strategiczną rolę OSD jako kluczowego ogniwa transformacji energetycznej.
Z tego względu Energa Operator realizuje obecnie największy w swojej historii program inwestycyjny, którego wartość w perspektywie do 2035 roku to 40 mld zł. W jego ramach spółka zbuduje ponad 11 tys. km nowych linii elektroenergetycznych oraz 7 tys. km linii kablowych, zmodernizuje też blisko 10 tys. km linii już istniejących. Stworzy to m.in. warunki do przyłączenia aż 9 GW nowych źródeł odnawialnych (w tym ok. 200 tys. prosumentów), wraz z magazynami energii. Planowane jest też przyłączenie ok. 350 tys. nowych odbiorców energii elektrycznej i 1,6 tys. ogólnodostępnych stacji ładowania pojazdów, m.in. przy trasach A1 i S7. Efektem inwestycji spółki będzie również około tysiąc zaawansowanych technologicznie transformatorów i elementów sterowania poziomami napięcia. Poprawi to jej zdolność do dystrybucji energii ze źródeł odnawialnych, a także pozwoli m.in. na rozbudowę ciepłownictwa opartego o energię elektryczną.
Rozbudowa i modernizacja sieci to także zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej stref ekonomicznych w Pruszczu Gdańskim, Słupsku czy Koszalinie oraz przygotowanie ich na przyjęcie energochłonnych biznesów. To także wsparcie dla rozwoju portów morskich, w tym terminali gazowych i paliwowych oraz elektromobilności i powszechnej elektryfikacji transportu publicznego.
Na realizację powyższych zadań Energa Operator pozyskała niskooprocentowaną pożyczkę w ramach Krajowego Planu Odbudowy – pierwotnie na kwotę ok. 7,6 mld zł, zwiększoną następnie do ok. 9,4 mld zł, co zabezpiecza blisko 25 proc. całej kwoty programu inwestycyjnego.
Dywersyfikacja inwestycji przewagą rozwojową
Do transformacji energetycznej podchodzić należy w sposób przemyślany i odpowiedzialny, równoważąc różne czynniki, wyzwania i dostępne technologie. Przykład Grupy Energa pokazuje, jak wygląda to w praktyce. Dzięki zdywersyfikowanym inwestycjom strategicznym z jednej strony ma ona czynny udział w rozwoju źródeł odnawialnych i stopniowej dekarbonizacji polskiej energetyki. Jednocześnie – poprzez tworzenie jednostek stabilizujących i modernizację sieci – dba, aby w nadchodzących latach zachowane zostało bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej do polskich gospodarstw domowych i krajowej gospodarki. To skuteczny sposób na rozwój zarówno zrównoważony, jak i zróżnicowany.
